Czym jest Psychologia?
Psychologia – nauka badająca mechanizmy i prawa rządzące psychiką oraz zachowaniami człowieka. Psychologia bada również wpływ zjawisk psychicznych na interakcje międzyludzkie oraz interakcję z otoczeniem. Psychologia jako nauka dotyczy ludzi, ale mówi się również o psychologii zwierząt (czyli zoopsychologii), chociaż zachowaniem się zwierząt zajmuje się także dziedzina biologii – etologia.
Wielu ludzi kojarzy psychologię z wiedzą tajemną. Często dowiedziawszy się, że ich rozmówca jest psychologiem zadają pytanie: i co możesz teraz o mnie powiedzieć? Myslą, że po przelotnym kontakcie, po kilku gestach i słowach psycholog wie już o nich wszystko. Niemałe zamieszanie wokół psychologii wprowadzają pseudopsychlogiczne podręczniki dostępne na rynku, które w uproszczony sposób prezentują różne zjawiska z dziedziny psychologii.
Psychologia jest nauką, której przedmiotem zainteresowania jest człowiek (czy grupa ludzi) a jej celem jest badanie zachowania i procesów psychicznych. W uproszczeniu można powiedzieć, że psychologowie poszukują odpowiedzi na pytanie jaka jest natura ludzka? Aby uzyskać odpowiedź na to pytanie poddają analizie procesy wewnętrzne jednostki oraz procesy jakie zachodzą w środowisku społecznym i fizycznym.
Analiza procesów wewnętrznych jednostki może się odbywać za pomocą introspekcji (samoobserwacji). Człowiek wnika niejako w swoje "przeżycia" , obserwuje swój wewnętrzny świat. Metoda introspekcji jest metodą dosyć kontrowersyjną i mocno krytykowaną. Nie wszystkie kierunki psychologii ją uznają. Można nawet powiedzieć, że obecnie ma ona marginalne znaczenie - psychologia stara się wypracować bardziej "empiryczne" metody (takie jakie posiadają nauki przyrodnicze). Psychologia z reguły jest kojarzona z nauką humanistyczną - często występuje na wydziale filozoficznym albo psychologiczno filozoficznym. To łączenie psychologii z filozofią nie tyle wynika z dużego pokrewieństwa tych dziedzin co raczej jest pozostałością historyczną. Psychologia wyodrębniła się bowiem w XIX wieku z filozofii.
Przedmiotem badania jest zachowanie (działanie podejmowane przez jednostkę) - tak zachowanie wewnętrzne (procesy mentalne, emocje) jak i zachowanie zewnętrzne. Dodać należy, że psychologowie badają nie tylko ludzi, przedmiotem badania mogą być również zwierzęta. Badania nad zwierzętami pozwalają psychologom określić na ile jakieś zjawisko jest zjawiskiem uniwersalnym, na ile posiada biologiczne korzenie (czy geneza zjawiska opiera się na naturze czy na kulturze).
Strukturalizm pojawił się w psychologii w XIX wieku. Narodził się w wyniku badań nad strukturą (treścią) ludzkiej psychiki. Prekursorem tej szkoły psychologicznej był Wilhelm Wundt. W roku 1879 założył w Lipsku Instytut Psychologii Eksperymentalnej -pierwsze laboratorium psychologiczne. Celem instytutu było naukowe badanie umysłu człowieka. Badał w nim to, jak człowiek spostrzega otoczenie, w jaki sposób psychika ludzka organizuje dane zmysłowe. Metodą badawczą strukturalizmu była wówczas introspekcja. Uczeń Wundta - Edward Titchener przeniósł tę koncepcję psychologiczną do Stanów Zjednoczonych. Przystosował on również metodę introspekcyjną do badania zjawisk świadomych które są dostępne obserwacji.
Wielu ludzi kojarzy psychologię z wiedzą tajemną. Często dowiedziawszy się, że ich rozmówca jest psychologiem zadają pytanie: i co możesz teraz o mnie powiedzieć? Myslą, że po przelotnym kontakcie, po kilku gestach i słowach psycholog wie już o nich wszystko. Niemałe zamieszanie wokół psychologii wprowadzają pseudopsychlogiczne podręczniki dostępne na rynku, które w uproszczony sposób prezentują różne zjawiska z dziedziny psychologii.
Psychologia jest nauką, której przedmiotem zainteresowania jest człowiek (czy grupa ludzi) a jej celem jest badanie zachowania i procesów psychicznych. W uproszczeniu można powiedzieć, że psychologowie poszukują odpowiedzi na pytanie jaka jest natura ludzka? Aby uzyskać odpowiedź na to pytanie poddają analizie procesy wewnętrzne jednostki oraz procesy jakie zachodzą w środowisku społecznym i fizycznym.
Analiza procesów wewnętrznych jednostki może się odbywać za pomocą introspekcji (samoobserwacji). Człowiek wnika niejako w swoje "przeżycia" , obserwuje swój wewnętrzny świat. Metoda introspekcji jest metodą dosyć kontrowersyjną i mocno krytykowaną. Nie wszystkie kierunki psychologii ją uznają. Można nawet powiedzieć, że obecnie ma ona marginalne znaczenie - psychologia stara się wypracować bardziej "empiryczne" metody (takie jakie posiadają nauki przyrodnicze). Psychologia z reguły jest kojarzona z nauką humanistyczną - często występuje na wydziale filozoficznym albo psychologiczno filozoficznym. To łączenie psychologii z filozofią nie tyle wynika z dużego pokrewieństwa tych dziedzin co raczej jest pozostałością historyczną. Psychologia wyodrębniła się bowiem w XIX wieku z filozofii.
Przedmiotem badania jest zachowanie (działanie podejmowane przez jednostkę) - tak zachowanie wewnętrzne (procesy mentalne, emocje) jak i zachowanie zewnętrzne. Dodać należy, że psychologowie badają nie tylko ludzi, przedmiotem badania mogą być również zwierzęta. Badania nad zwierzętami pozwalają psychologom określić na ile jakieś zjawisko jest zjawiskiem uniwersalnym, na ile posiada biologiczne korzenie (czy geneza zjawiska opiera się na naturze czy na kulturze).
Strukturalizm pojawił się w psychologii w XIX wieku. Narodził się w wyniku badań nad strukturą (treścią) ludzkiej psychiki. Prekursorem tej szkoły psychologicznej był Wilhelm Wundt. W roku 1879 założył w Lipsku Instytut Psychologii Eksperymentalnej -pierwsze laboratorium psychologiczne. Celem instytutu było naukowe badanie umysłu człowieka. Badał w nim to, jak człowiek spostrzega otoczenie, w jaki sposób psychika ludzka organizuje dane zmysłowe. Metodą badawczą strukturalizmu była wówczas introspekcja. Uczeń Wundta - Edward Titchener przeniósł tę koncepcję psychologiczną do Stanów Zjednoczonych. Przystosował on również metodę introspekcyjną do badania zjawisk świadomych które są dostępne obserwacji.
Strukturalizmowi zarzucano redukcjonizm, nadmierne upraszczanie zjawisk oraz mentalizm. Ponadto metoda introspekcyjna uniemożliwiała badanie zwierząt czy dzieci .
Podejście funkcjonalistyczne z kolei przedmiotem badań psychologii czyniło funkcje (cel) zachowania. Jego głównymi przedstawicielami byli William James oraz John Dewey. Zasługi Jamesa to przede wszystkim wprowadzenie pojęcia strumień świadomości, stworzenie teorii ja (selfu) , stworzenie teorii emocji oraz podkreślenie znaczenia nawyków i instynktów w zachowaniu człowieka. John Dewey był twórcą instrumentalizmu - w myśl tego podejścia wszelka działalność człowieka jest tylko odpowiedzią na bodźce środowiska. Fukcją tych działań jest opanowanie środowiska oraz przystosowanie się do niego. Rozwinął on również teorię myślenia gdzie było ono rozumiane jako czynność rozwiązywania problemów.
Ewolucjonizm bazuje na teorii Darwina - teorii doboru naturalnego. Przedmiotem jego badań jest próba wyjaśnienia w jaki sposób organizmy przystosowują się do środowiska. W psychologii ewolucjonizm wskazuje właśnie na biologiczne znaczenie różnych zachowań człowieka, szuka odpowiedzi na to w jaki sposób dane zachowanie przyczynia się do przetrwania gatunku.
Komentarze
Prześlij komentarz